logoplaatje

Palliatievezorg.nl Bibliotheek

plaatje: `Zaak Peter Vencken` voorbij

`Zaak Peter Vencken` voorbij

plaatje: bulletDe rechtszaken tegen Peter Vencken, de arts die mei 2003 morfine en dormicum toediende aan een stervende man, zijn voorbij. Nadat zowel de rechtbank als het Gerechtshof hem hadden vrijgesproken, is nu – na het Regionaal Medisch Tuchtcollege – ook het hoger beroep bij het Centraal Medisch Tuchtcollege voorbij; de Inspecteur van Volksgezondheid heeft de klacht ingetrokken.
In het tijdschrift Relevant, het orgaan van de NVVE (zie ook de website van de NVVE, www.nvve.nl), stond een paar maand geleden een interview met Vencken. Hij was eind mei 2003 een weekenddienst aan het draaien in het Oosterhoutse Amphia ziekenhuis. Op zondagavond wordt hij bij een 77-jarige terminale patiënt geroepen, de heer D. De man had een herseninfarct gehad, en had daar nu longproblemen bij gekregen. Hij zat al aan de morfine. De familie was erbij, het leek zonneklaar dat het hier om een stervende ging wiens symptomen onmiddellijk bestreden moesten worden. Vencken diende dus extra morfine en dormicum, een sederend middel, toe. Een klassiek voorbeeld van normaal medisch handelen in de huidige tijd, maar dat vond de herintredende verpleegkundige die alles meemaakte niet. Met haar van ondeskundigheid aan elkaar hangende verhaal stapte ze naar de neuroloog. De neuroloog ‘vergat’ Vencken te vragen wat er gebeurd was, en lichtte de directie in, die – blijkbaar overtuigd van het feit dat het hier om iets heel ernstigs ging – evenmin navraag deed bij Vencken en direct contact zocht met politie en justitie. Daarmee startte ‘de zaak-Vencken’.

Commotie

Het bericht dat een arts vanwege sedatie was opgepakt, zorgde voor veel (maatschappelijke) onrust. Allereerst werd er wild gespeculeerd over hoe dit ‘in hemelsnaam’ kon gebeuren. Hoe kan een medische handeling die dagelijks door vele artsen wordt uitgevoerd de aanleiding zijn voor zo’n scherpe (en blinde) justitiële aanval? Rechtstreekse betrokkenheid van politiek Den Haag – en dan met name minister van justitie Donner – zou eraan ten grondslag kunnen liggen, klonk het in de wandelgangen. Misschien bestond er bij Donner of het gehele kabinet behoefte aan het buitenland te laten zien dat Nederland, ondanks euthanasiewetgeving, toch best streng kan zijn? En kreeg hij ‘een zaak’ voorgelegd die interessanter klonk dan in de realiteit was? De link vanuit Oosterhout naar Den Haag zou verklaard kunnen worden door het feit dat de neuroloog die ‘de zaak’ aan het rollen bracht, de broer is van (toentertijd) D66-leider Thom de Graaff.

Terugpakken

Aan Vencken zijn dergelijke politieke complottheorieën niet besteed, zegt hij in Relevant. “Ik heb me nooit een proefkonijn van een Haags politiek steekspel gevoeld. Volgens mij ligt het allemaal veel simpeler. De neuroloog die het aan het rollen heeft gebracht, had de pik op me omdat ik een paar weken daarvoor een, overigens zeer neutrale, opmerking had gemaakt over het medisch dossier van één van zijn patiënten. Dat was namelijk geheel leeg op het adresstickertje na, en dat werkt vrij lastig als je die patiënt opeens voor je hebt staan. Het begin van ‘de zaak’ is dus een geval van lange tenen geweest. Hij heeft me hiermee gewoon willen terugpakken. Anders had hij toch even aan mij kunnen vragen wat er gebeurd was nadat hij van een verpleegkundige van de afdeling had begrepen dat er ‘iets schimmigs’ zou zijn gebeurd?”
Belangrijker dan deze speculaties was het praktische gevolg dat het sederen van patiënten in de laatste levensfase in de ogen van artsen opeens in een gevaarlijk grijs gebied werd geplaatst, waarbij het risico op vervolging reëel leek te zijn geworden. Zoals in het KNMG-orgaan Medisch Contact werd gesteld: ‘Veel artsen hebben met afschuw kennis genomen van de vervolging van Vencken en zijn kopschuw gemaakt. Het gevoel bestaat dat het Openbaar Ministerie normaal medisch handelen wil criminaliseren.’ Ook Vencken zag terughoudendheid ontstaan. “Artsen kregen de houding: ‘Liever geen sedatie meer.’ Hoewel ik denk dat het een tijdelijke trend zal zijn, is er toch een periode gekomen dat men het zekere voor het onzekere ging nemen en minder ‘makkelijk’ tot sedatie overging.”

Reageren?

plaatje: bulletAls u een reactie op dit artikel wilt geven, kunt u dat hieronder doen.