logoplaatje

Palliatievezorg.nl Palliatieve zorg...

Sedatie

plaatje: bulletEen belangrijk onderwerp van maatschappelijk debat de laatste jaren is het sederen van patiŽnten in de laatste levensdagen. Bij sedatie wordt met medicatie het bewustzijn van de patiŽnt verlaagd. De last die hij tot dat moment ervaarde, wordt door de sederende middelen verlicht.
Bij het toepassen van sedatie kan gevarieerd worden in de mate en lengte van bewustzijnsverlies. Iemand kan korte tijd slaperig worden gehouden, maar iemand kan ook dusdanig gesedeerd worden dat hij niet meer wakker wordt. De patiŽnt sterft dan een rustige dood. Naasten beschrijven deze manier van sterven vaak als: ĎHet kaarsje ging langzaam uit.í

Voordat sedatie een optie is, moet aan een aantal voorwaarden zijn voldaan. Een eerste voorwaarde is dat de patiŽnt zich in de stervensfase bevindt: zijn levensverwachting is dus beperkt. Verder moet er sprake zijn van onbehandelbare (Ďrefractaireí) symptomen, die het leven gelijk stellen aan lijden. Het gaat dan bij voorbeeld om lichamelijke pijn, ernstige verwardheid, grote angst of benauwdheid. Sedatie kan in die situaties een adequate (nood)oplossing zijn. Laatste voorwaarde is dat er van te voren met de patiŽnt en zijn naasten over sedatie gesproken wordt. Soms kan aan deze voorwaarde niet worden voldaan, bijvoorbeeld als de patiŽnt zeer verward is of wanneer artsen zich voor een acuut probleem gesteld zien. Wordt iemand in zijn laatste dagen bijvoorbeeld plots door een longbloeding getroffen, dan moet er uiteraard onmiddellijk gehandeld worden, en is er geen tijd voor overleg.

Over de plaats van sedatie in de laatste levensfase wordt waarschijnlijk nog wel enige tijd gediscussieerd. Vreemd is wel, dat de discussie hoofdzakelijk door medici wordt gevoerd. Artsen praten er nauwelijks met hun patiŽnten over, terwijl die juist op de hoogte zouden moeten worden gebracht van alle mogelijkheden die er bestaan om het lijden in de laatste dagen te verlichten. Vreemd genoeg is iedereen wel bekend met de euthanasie-optie, terwijl zelden over sedatie wordt gesproken. Het zou de autonomie van de patiŽnt ten goede komen als dit zou veranderen.

In 2008 verscheen een boek over palliatieve slaap, De laatste slaap, geschreven door Rob Bruntink. Fragmenten uit het boek zijn hier te lezen.


Reactie?

plaatje: bulletWilt u reageren op deze tekst? Dat kan hieronder.